امتياز و بيست هزار ليره سهام ( در شركت اكتشاف و استخراج نفت ) و 16 درصد سود سالانه را به دولت ايران بدهد . او چنين امتياز مهم جهانى را در واقع به رايگان به دست آورد . دولت انگليس مالك نيمى از سهام اين شركت شد ، و شركت نفت بىپرداخت ماليات ( به دولت ايران ) از انگلستان ماشين و لوازم و آذوقه وارد كرد . جوان‌هاى بسيار پس از فارغ التحصيل شدن از ( دانشگاه‌هاى معروفى همچون ) كمبريج و اوكسفورد به ايران رفتند و عمر را در كار نفت نهادند . دارسى تحمل رنج و صبر فراوان كرد تا بريتانيا به چنين نعمتى رسيد . در آغاز كه او در قصر شيرين ، نزديك مرز عثمانى آن روز ، شروع به حفارى براى يافتن نفت كرد ، در بردن ماشين‌آلات و نگاه داشتن كارشناسان و پرداخت مزد كارگران سختىهاى فراوان ديد ، و سيصد هزار دلار هزينه كرد . اما به نفت دست نيافت ، و مردم دنيا به انگليس‌ها خنديدند . دولت ايران و طوايف بختيارى هم دشوارىهاى گوناگون براى او بار آوردند . اما دارسى سرانجام بر همه موانع پيروز آمد ، و به كان سرشار نفت دست يافت ؛ پس كارش بالا گرفت و در سال 1909 شركت حاليهء نفت انگليس بنياد شد « 1 » . سرمايهء اوليه آن دو ميليون ليره بود ، اما اكنون فقط سهم سرمايه‌گذارى

--> ( 1 ) . در خاطرات و خطرات مهديقلى هدايت شرحى كوتاه و گويا دربارهء آغاز كار نفت و موفقيت دارسى مىخوانيم : « بخار نفت از ديرباز در باكو و اردبيل تراوشى كرد ، چنان كه در آن حدود شعلهء آتش مستمر بود و آتش‌پرستى از آنجا پيدا شد . در شوشتر نفت سيال از زمين مىجوشيد . در كركوك شعلهء كبودرنگ در اثر انفجار نفت دائم بود . تكميل مكانيك و افزار وسيله به دست داد كه نفت را از اعماق زمين بيرون بكشند . از اكناف كره چشم به روى نفت باز است و دست‌ها دراز . ايران هم بايد چشم بمالد كه اين يگانه سرمايهء طبيعى را به رايگان از دست ندهد . . . « در سنهء 1279 ( 1901 ) دارسىنامى به خيال افتاد در قصر شيرين مته به زمين نهد . قراردادى با دولت بست شصت‌ساله ، كه از منافع حاصله 200 هزار سهم به دولت بدهد و صد 16 از لبّ عايدات و 20 هزار ليره نقد . « در قصر شيرين به نتيجه نرسيدند . با شركت نفت بر ما شريك شد . مته را در مسجد سليمان -